DVD

Een dvd is een schijfje met een diameter van 12 centimeter waarop met behulp van optische technologie digitale gegevens duurzaam kunnen worden opgeslagen.
Het systeem werd ontwikkeld onder de naam Digital Video Disc maar bleek al snel meer toepassingen te kennen dan video alleen. Een populaire verklaring van de letters dvd is daarom ook wel Digital Versatile Disc ('versatile' = veelzijdig). Officieel hebben de letters echter geen betekenis.
De dvd wordt zowel gebruikt voor het distribueren van speelfilms als voor het distribueren en opslaan van computersoftware en gegevens. Het is de opvolger van het VHS-videosysteem. In computers is het de opvolger van de cd-rom-technologie (inclusief cd-r en cd-rw) in combinatie met het gebruik van het video-cd-formaat. Of de dvd ook de audio-cd zal vervangen is nog niet duidelijk aangezien er ook de Super Audio Compact Disc bestaat als alternatief voor de dvd-audio. Een dvd wordt meestal opgeborgen in een dvd-box.
De opslagcapaciteit van een single layer dvd is 4,7 gigabyte. Deze dvd kan ongeveer 90 minuten beeld en geluid bevatten afhankelijk van de beeldkwaliteit en het aantal geluidssporen. De eenheidssnelheid (1x) voor het lezen van een dvd is 1,38 megabyte per seconde.
Er kunnen drie typen dvd's worden onderscheiden:
• voorbespeeld: na productie niet beschrijfbaar
• beschrijfbaar: één keer beschrijfbaar met een dvd-recorder
• herschrijfbaar: meerdere keren beschrijfbaar met een dvd-recorder
De opmars van de dvd werd in 2003 nog gehinderd door:
• de relatief hoge prijs van de dvd-recorders, en
• de strijd tussen fabrikanten om de standaard voor het formaat voor beschrijfbare en herschrijfbare dvd's.
In 2004 is alleen het tweede punt nog van toepassing, aangezien de dvd-recorders aanzienlijk goedkoper zijn geworden, zowel de zogenaamde standaloneversies als de dvd-recorders voor gebruik in of bij een computer.
In 2006 is de dvd volledig geintegreerd in de maatschappij. De schijfjes zijn goed betaalbaar, en de recorders ervan ook. Voor een goede vijftig euro heb je een dvd-brander en voor zo'n honderd euro meer, heb je een dvd-recorder. Inmiddels wordt er ook steeds meer gebruik gemaakt van de double-layer-dvd.

PRODUCTIE
De voorbespeelde dvd's worden op dezelfde manier geproduceerd als cd's: met een stamper worden kleine putjes in een plastic schijf gedrukt, waardoor een patroon van minuscule putjes ontstaat. De spoorbreedte, de afmetingen van de putjes en de onderlinge afstand zijn kleiner dan die van een cd. Een dvd heeft 1,6 gegevenssporen per micrometer, tegenover 0,74 op een cd. De technologie van de dvd-speler en de dvd-recorder is vergelijkbaar met die van de cd; er wordt echter een laser gebruikt met een kortere golflengte en een sterker objectief, waardoor kleinere details gelezen kunnen worden.

GESCHIEDENIS
In 1990 ontwikkelden Toshiba en Time Warner een opvolger van de succesvolle Compact Disc (cd), genaamd SuperDisc (SD). De ontwikkelaars van de Compact Disc, Philips en Sony, wilden de gunstige marktsituatie, niet verstoren met een opvolger, en keken de kat langdurig uit de boom. Op het Philips’ Natuurkundig Laboratorium werd door de deskundigen echter al diep nagedacht over een opvolger. In 1994 presenteerden Philips en Sony de MultiMedia CD (MMCD). De capaciteit (speelduur) van SD was aanzienlijk hoger, namelijk 5 in plaats van 3,6 gigabyte, dan die van MMCD, echter de MMCD zou meer compatibel zijn met CD. Beide kampen namen hun posities in en het zag er naar uit dat de ‘formatenoorlog’ van VHS en Betamax zou worden herhaald. Na verloop van tijd zagen Philips en Sony in dat hun voorstel het niet zou halen, en men gooide de handdoek in de ring door Toshiba’s SD formaat te accepteren, op één uitzondering na: men wilde beslist niet de fysieke broncode van SD in de gezamenlijk standaard. Philips/Sony drongen sterk aan op de broncode, EFMPlus, die Kees Schouhamer Immink had ontworpen voor de MMCD, omdat die het mogelijk maakt de bestaande CD-servotechnologie toe te passen. De president van IBM, Lou Gerstner, assisteerde in de onderhandelingen tussen de twee kemphanen, en adviseerde de broncode EFMPlus te accepteren. Uiteindelijk gingen de elektronicafabrikanten overstag en accepteerden ze deze modificatie. De gezamenlijke standaard, dvd, werd in september 1995 beklonken. De capaciteit van dvd is 4,7 gigabyte in plaats van de oorspronkelijke 5 gigabyte daar EFMPlus 6 procent meer overhead nodig heeft om de betere speelbaarheid te garanderen.
Teleurgesteld in de verdeelsleutel van de dvd-royalty's, begonnen Philips en Sony al binnen een jaar aan de ontwikkeling van de Blu-Ray Disc, die acht jaar later, in 2003, door Sony op de markt werd gebracht. Er zijn in 2005 twee kampen ontstaan die vechten om de opvolger van de dvd te worden. Dat is aan de ene kant Blu-ray gesteund door Philips, Sony en Apple, en aan de andere zijde is er HD DVD gesteund door Toshiba, NEC en Microsoft.
Door onder meer de kortere golflengte van blauw licht en verdere verbeteringen zou deze uiteindelijk meer dan 30 gigabyte aan gegevens kunnen bevatten. Dit zal nodig zijn om speelfilms in de nieuwe “hoge definitie”-norm op te slaan.

FORMATEN
In 2003 zijn er zes verschillende formaten:
• dvd-rom (voorbespeeld)
• dvd-ram (herschrijfbaar)
• dvd-r (beschrijfbaar)
• dvd-rw (herschrijfbaar)
• dvd+r (beschrijfbaar)
• dvd+rw (herschrijfbaar)
Sinds 2004 zijn er ook dual layerschijfjes te verkrijgen en schrijvers die dit ondersteunen. Deze schijfjes bevatten twee beschrijfbare lagen, waardoor de capaciteit sterk is toegenomen. De schijfjes kunnen dus twee kanten en twee lagen hebben. De opslagcapaciteit wordt bepaald door het type.
• DVD-5: single sided (enkelzijdig), single layer (één laag), 4,7 gigabyte (GB), of 4,38 gibibyte (GiB)
• DVD-9: single sided, dual layer (twee lagen), 8,5 GB (7,92 GiB)
• DVD-10: double sided (dubbelzijdig), single layer op beide kanten, 9,4 GB (8,75 GiB)
• DVD-14: double sided, double layer op één kant, single layer op de andere kant, 13,3 GB (12,39 GiB)
• DVD-18: double sided, double layer op beide kanten, 17,1 GB (15,93 GiB)
Onderscheidende kenmerken van de formaten zijn:
• De beschrijfbaarheid en herschrijfbaarheid.
• Het schrijfproces.
• De wijze van formatteren. Dat wil zeggen: de wijze waarop het opslaggebied is verdeeld in segmenten en partities. De formattering helpt de dvd-speler bij het snel vinden van een specifieke plaats op de dvd en het helpt de dvd-recorder om gegevens zo efficiënt mogelijk op te slaan.
• De maximale opslagcapaciteit, die kan variëren van 2,6 tot 9,7 gigabyte.
De dvd-rom kan in vrijwel alle spelers worden afgespeeld. De dvd-ram leek een kansrijk formaat voor computertoepassingen, maar lijkt door de ontwikkelingen te zijn ingehaald. De dvd-r/rw en dvd+r/rw vormen twee concurrerende kampen. Dvd's zijn niet zonder meer uitwisselbaar tussen beide kampen, tenzij de speler beide formaten ondersteunt. De dvd+rw is geschikter voor computertoepassingen, terwijl dit formaat net als de andere formaten geschikt is voor films. De dvd+rw lijkt anno 2005 het meest kansrijke formaat te zijn om de algemeen geaccepteerde standaard voor computertoepassingen te worden. Dit formaat wordt ondersteund door invloedrijke bedrijven als Apple, Microsoft, Dell, Hewlett-Packard, Mitsubishi, Philips, Ricoh, Sony, Thomson en Yamaha.
[ terug... ]